Esperanto Language Blog

I am writing a brief post after the Easter break, just to talk to you about a man who has been doing so much for Esperanto.
In one of my previous posts, I said that the spreading of a language is often due to the amount and the quality of contents made available in that language.
A language is a mean people use to access the contents.

Speaking of contents, one of the reasons that motivated me in studying and learning Esperanto is definitively the example provided by the web site of the Swedish “esperantisto” Bertil Wennergren.

Member of the Academy of Esperanto and maintainer of the PMEG, the official Esperanto language grammar book, Bertil (or Bertilo, as he apparently prefers to be called), has been giving a massive contribution to help the international language spread all over the world in the last twenty years.

Bertilo’s contribution concerns several domains, from grammar to literature, from computer programming to music.

In music in particular, Bertilo has been the drummer of the Swedish Esperanto band “Persone”, a trio which has been gigging all over Europe in the Nineties, and for which he wrote almost the half of the songs.

He also provided us with what is surely the most useful English – Esperanto thematic dictionary for pop music. If you do not know how to say something related to pop or rock music and you can’t find it anywhere, well, check Bertilo’s web site: you won’t be disappointed.

About computers, beside coding the Open Office macros to convert English characters combinations into Esperanto characters and the first Esperanto version for WordPress, Bertilo also published the first Esperanto guide to configure the Open Source operating system Linux for UTF Esperanto characters, a mini guide for the VIM free text editor, an Esperanto character configuration guide for Windows and, of course, a very useful English – Esperanto IT dictionary, holding anything you can’t find practically anywhere else.

His web site also provides up-to-date links to many other Esperanto-related resources, including a useful search engine.

Are you curious to know more about all this?

Well, check it out at: http://www.bertilow.com/

See you,

Sp

Mi skribas nelongan blognoton post la Paska paŭso, nure por paroli al vi pri viro, kiu multe estas faranta por la esperantlingvo.

En unu el miaj antaŭaj notoj, mi diris, ke la disvastigo de lingvo ofte dependas de la kvanto kaj de la kvalito de la disponeblaj enhavoj en tiu lingvo.

Lingvo estas ilo, kiun homoj uzas por aliri la enhavojn.

Parolante de la enhavoj, unu el la kialoj, kiuj instigis min en la studo kaj la lerno de la esperanta certe estas la ekzemplo venanta de la TTT-ejo de la sveda esperantisto Bertil Wennergren.

Membro de la Akademio de Esperanto kaj editoro de la PMEG, la oficiala gramatiko de la esperantlingvo, Bertil (aŭ Bertilo, kiel li ŝajne preferas nomi sin), rimarkinde kontribuis al la disvastigo de la internacia lingvo tutmonde dum la lastaj dudek jaroj.

La kontribuaĵo de Bertilo rilatas plurajn domajnojn, el la gramatiko al la literaturo, el la komputila programado al la muziko.

Speciale pri la muziko, Bertilo estis la tamburisto de la sveda esperantista rokbando “Persone”, trio kiu ludis ĉie en Eŭropo dum la naŭdekaj jaroj, kaj por kiu li skribis preskaŭ la duonon de la kantoj.

Aldone, li donacis al ni tion, kio certe estas la plej utila tema angla – esperanta vortaro por popmuziko. Se vi ne scias kiel diri aĵon pri la popmuziko aŭ la rokmuziko kaj vi povas trovi ĝin nenie, do provu la TTT-ejon de Bertilo: vi ne estos elreviĝintaj.

Pri la komputiloj, krom la makrojn de OpenOffice por transformi la anglajn literojn en la esperantaj literoj kaj la unuan esperantan version de WordPress, Bertilo eldonis ankaŭ la unuan esperantan gvidlibron pri la regulado de la libera mastruma sistemo Linux por la UTF supersignaj literoj de la esperanta, etan gvidilon por la libera tekstredaktilo VIM, gvidilon pri la uzo de la esperantaj literoj en Windows kaj, antaŭsupozeble, tre utilan komputadan anglan – esperantan leksikonon, kiu enhavas ion, kion vi povas trovi preskaŭ nenie alia.

Aldone, lia TTT-ejo enhavas ĝisdatajn ligilojn pri multaj aliaj interrilataj rimedoj, inter kiuj estas utila serĉilo.

Ĉu vi estas scivolaj pri ĉio tio?

Nu, bonvolu rigardi tie ĉi: http://www.bertilow.com/

Ĝis,

Sp

They want to hear words of hope, they want to hear solutions, better if easy solutions, they want to blame someone for what is going on and the last thing they want is to be considered responsible for the situation.

In times like these, people love to feel the innocent victims of someone else’s plot.

Take, for instance, the current financial crisis.

The naughty, mean bankers have made billions at common people’s expenses.

They have borrowed money at a high interest rate to customers who they knew they could not keep up with their repayments.

Then, they sold these mortgages to other financial intermediaries, hiding the actual risk of delinquency these mortgages were carrying.

Then, these naughty, mean, middlemen sliced these mortgages into smaller units, grouped them in different ways and sold them again; and again; and again.

The game went on to the extent that few knew what they were selling or buying, until the customers which had initially been granted the loan went seriously delinquent, and the trick was revealed: they all had been selling and buying financial rubbish.

You might say: “Exactly, mister Italian. They deceived us. They have been greedy! So what are you talking about? We do are victims!”

True. I am not saying that the financial sector behaved well. I am not supporting a campaign to give our banks a medal.

I truly believe we should have punished them (yes, I said “punished”) more than we actually did. Instead, we bailed them out and we even taxed ourselves to pay their huge bonuses.

But we are no innocent people.

There is a saying in finance, which goes like that: “You can’t see only what you do not want to see”.

Well, ladies and gents, believe me if I tell you that there is no bigger truth than this.

Not that frauds and scams do not exist; but they are rare and in absolutely no way they can be carried out in such a massive, global scale, and for so long, without the cooperation from the cheated.

Do you think that the middlemen who bought and sold the derived financial products didn’t have any idea of what they were doing?

Do you think that the final purchaser (that is, you and me) of these products, the last and weakest link of this long financial chain, did not have any chance to find out where these products came from?

“But some of these financial products were rated AAA, that is, just as safe as state bonds, you dumb Italian!”, some people might yell at me now.

Again, that is true; and boy, if that’s misleading!

But the world seems to have forgotten the most important lesson from the Great Depression of 1929: in a free market, someone, sometimes, for a little while, can have the chance to make some money quickly and safely. But as soon as the word spreads, this chance disappears at the speed of light. And the word does spread. Always.

No court is ever going to compensate you for acting foolishly, for not reading the signs: everyone was making money, so you just wanted to join in.

But “Everyone” and “Money” are two words that really do not get along, in the world of finance, just like in the world of power.

Now, everyone is asking for tighter and tougher regulations.

New rules that could help prevent this from happening again are more than welcome; but no one should feel allowed to skip the small prints or sign anything just because everyone is doing the same and then run for mum if things go wrong.

We better behave like adults, next time: our Country is not our mum; neither are our financial advisors.

See you,

Sp

Ili volas aŭdi vortojn pri espero, ili volas aŭdi solvojn, pli bone facilaj solvoj, ili volas kulpigi iun por tio, kio okazas kaj la lasta afero, kiun ili deziras, estas ke ili mem estas juĝitaj kulpaj pri la situacio.

En tempoj kiel ĉi tiuj, homoj ŝatas senti sin kiel la senkulpaj viktimoj de intrigo de aliuloj.

Konsideru, ekzemple, la aktualan financan krizon.

La malbonkondutaj, malbonaj bankistoj gajnis miliardojn je la elspezoj de la ordinaruloj.

Ili pruntis monon altrente al klientoj, kiam ili bone sciis, ke ĉi tiuj klientoj ne povis paŝoteni kun iliaj repagoj.

Poste, ili vendis tiujn pruntojn al aliaj financaj perantoj, kaŝante la realan nesolventan riskon, kiun la pruntoj enhavis.

Sekve, ĉi tiuj malbonaj perantoj dispartigis la pruntojn, grupigis ilin malsame kaj post vendis ilin refoje; kaj refoje; kaj refoje.

La ludo daŭris ĝis nure malmultaj sciis tion, kion ili vendis aŭ aĉetis, ĝis la klientoj, al kiuj la bankoj komence konsentis la pruntojn, devenis grave nesolventaj, kaj la trompo estis rivelita: ili ĉiuj vendadis kaj aĉetadis financan rubaĵon.

Vi povus diri al mi: “Ĝuste, s.ro Italulo. Ili trompis nin. Ili estis monavidaj! Sekve, pri kio vi parolas? Ni ja estas viktimoj!”

Vere. Mi ne diras, ke la financa sektoro bone kondutis. Mi ne tute subtenas kampanjon por doni medalon al niaj bankoj.

Mi vere kredas, ke ni estus devintaj puni ilin (jes, mi diris “puni”) pli ol ni fakte faris. Male, ni aĉetis iliajn ŝuldojn kaj ni eĉ taksis nin mem por pagi iliajn grandajn plusojn.

Sed ni ne estas senkulpuloj.

Estas proverbo en la financa sektoro, kiu diras: “Vi ne povas vedi nure tion, kion vi ne volas vedi”.

Bone, gesinioroj, bonvolu kredi min kiam mi diras, ke ne estas pli granda vero ol tia ĉi.

Mi ne diras, ke la trompoj kaj la friponaĵoj ne eksistas; sed ili estas maloftaj kaj ili neeble povus okazi sur tiel vasta baze kaj daŭri tiel longe, sen la kunlaborado de la trompituloj.

Ĉu vi kredas, ke la perantoj, kiuj aĉetis kaj vendis la derivitajn financajn produktojn ne havis ideon pri tio, kion ili faris? Ĉu vi kredas, ke la fina aĉetantoj (tio estas, vi kaj mi) de tiuj ĉi produktoj, la lasta kaj plej malforta ringo de tia longa financa ĉeno, havis nenian eblecon eltrovi de kie ĉi tiaj produktoj venis?

“Sed iuj el tiuj ĉi produktoj havis klasadon AAA, tio estas, tiom sekura kiom ŝtataj biloj, stulta italulo!” iu povus krii al mi.

Refoje, tiu ĉi estas vere; kaj, knaboj, tiuj ĉi estas vere elvojiga afero!

Sed la mondo ŝajnas kiel ĝi forgesis la plej importantan lecionon de la Granda Depresio de 1929: en libera merkato, iu, iafoje, dum mallonga tempo, povus havi la eblecon gajni monon rapide kaj sendanĝere.

Sed, tuj kiam onidiro disfamiĝas, tia ĉi ebleco malaperas rapide kiel la lumo. Kaj la onidiro ja disfamiĝas. Ĉiam.

Nenia tribunalo disponos repagon al vi pro via stultagoj, ĉar vi ne komprenis la signojn: ĉiuj gajnis monon, do vi nur volis partopreni.
Sed “Ĉiuj” kaj “Mono” estas du vortoj, kiuj ne tute akordis en la financa mondo, kiel ankaŭ en la mondo de la povo.

Hodiaŭ, ĉiuj petas pli striktan kaj pli fortan regularon. Novaj reguloj kiuj povas helpi malebligi, ke tia denove okazos, estas pli ol bonvenaj; sed neniu povas senti sin legitimita ne legi la malgrandan subskribon aŭ signi iu ajn, nire ĉar ĉiuj faras same, kaj poste kuri al sia patrino, se la aferoj trafas malbelan finon.

Estas pli bone ni kondutas kiel plenkreskuloj, venontfoje: nia Lando ne estas nia patrino; nek estas niaj financaj konsilistoj.

Ĝis,

Sp

I am no Esperanto freak and, if the last thing you can expect from me is a grammar lesson, the next to last is to see me joining these endless discussions, e.g., on whether the Interlingua is a better candidate than Esperanto as an international language.
Honestly, I couldn’t care less.

Then, speaking of the eternal issue of politics not supporting Esperanto enough, let me just say this: in my opinion, helping a language to spread is not about raising funds.
It’s about providing contents in that language.
Are there lots of contents? People will start studying the language to access the contents.
It’s an offer driven, not a demand driven process.

Today, if you search the Internet, 99% of the stuff you find on Esperanto is about bloody linguistics.
And it’s not even serious linguistics.
It’s the butcher with his shop in a secondary street of Istanbul, or Buenos Aires, or Sidney, who suddenly turns himself into a new Zamenhof, as soon as he sits in front of a pc.

It’s the university student in Riga or in Osaka who, rather than studying for his exams, invents a new constructed language, which he believes to be better than Esperanto, and then spends about 20 pages on the Internet trying to prove his point.

Don’t get me wrong, Esperanto is no perfect language, so maybe the student is right. Maybe he does have a point.
Good point or not, I still think he should spend much more time with a partner than a dictionary.

This is no contest to create the best, flawless, hyper-cool, constructed language.
It’s never been like that.
This is about enabling people to communicate and exchange information in an easy, affordable, yet accurate way.
Esperanto allows that; Interlingua allows that; the university student (maybe) allows that too, although his partner probably would disagree.

Therefore, from now on, do not be too surprised if – more often than not – I’ll speak about anything except the international language. But I’ll do it using the international language.

See you,

Sp

Mi ne estas esperantmaniulo kaj, se la lasta afero, kiun vi pavas atendi de mi estas gramatika leciono, la antaŭlasta estas vidi min partopreni en tiaj senfinaj debatoj pri, ekzempe, se la interlingvo estas pli bona propono ol la esperantlingvo, kiel internacia lingvo.
Honeste, mi tute fajfas pri tio.

Krome, koncerne la eternan demandon pri la politiko, kiu nesufiĉe subtenas la esperantlingvon, bonvole lasu min diri nure ĉi tion: laŭ mi, la helpo en la disvastigo de lingvo ne rilatas la monkolekton.
Ĝi rilatas la kreon de enhavoj en tiu lingvo.
Ĉu estas multe da enhavoj? Personoj komencos la studon de la lingvo por profiti la enhavojn.
Tiu estas procezo emigita de oferto, ne de mendo.

Hodiaŭ, se vi serĉas en la Interreto, 99 procentoj de la aĵoj, kiujn vi trovas pri la esperanta koncernas la aĉan lingvistikon. Kaj tia eĉ ne estas grava lingvistiko.
Estas la aĉa viandisto kun lia butiko en duaranga strato de Istanbul, aŭ de Buenos Aires, aŭ de Sidney, kiu subite transformiĝas en nova Zamenhof, ĵus li sidiĝas antaŭe komputilo.

Estas la studento en Riga aŭ en Osaka, kiu antastaŭ la studon por liaj ekzamenoj, preferas la inventon de nova planlingvo, kiun li kredas esti pli bona ol la esperanta, kaj poste bezonas ĉircaŭ dudek paĝojn en la Interreto por pruvi lian tezon.

Ne miskomprenu min, la esperanta ne estas perfekta lingvo, do la studento eble pravas. Eble lia argumento estas ĝusta. Tamen, mi tute ne zorgas pri tio, ĉiuokaze.
Kaj bona kaj malbona argumento, mi ankoraŭ kredas, ke li devus seksumi multe pli ofle kun ampartnero, kaj multe malpli ofte kun vortaro.

Ĉi tiu ne estas konkurso pri la kreo de la plej bona, perfekta, ultra-mirinda planlingvo.
Ĝi neniam estis tiel.

Planlingvoj estas kreitaj por ebligi la komunikadon kaj la interŝanĝon de informoj inter homoj facile, malaltekoste kaj, malgraŭ tio, precize.

La esperanta konsentas ĝin; la interlingvo konsentas ĝin; ankaŭ la aĉa studento (eble) konsentas ĝin, malgraŭ lia ampartnero verŝajne ne konsentus.

Sekve, ekde nun, ne estu tro surprizita se – pli ofte ol ne – mi parolos pri ĉio escepte de la internacia lingvo. Sed mi faros tion uzante la internacian lingvon.

Ĝis,

Sp