{"id":7341,"date":"2015-11-23T21:57:53","date_gmt":"2015-11-23T21:57:53","guid":{"rendered":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/?p=7341"},"modified":"2017-04-25T00:06:25","modified_gmt":"2017-04-25T00:06:25","slug":"comhra-samhlaitheach-le-nola-an-sronbheannach-an-imaginary-conversation-in-irish-with-nola-the-rhinoceros","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/comhra-samhlaitheach-le-nola-an-sronbheannach-an-imaginary-conversation-in-irish-with-nola-the-rhinoceros\/","title":{"rendered":"Comhr\u00e1 (samhlaitheach) le Nola, an Sr\u00f3nbheannach: An Imaginary Conversation in Irish with Nola, The Rhinoceros"},"content":{"rendered":"<p><strong>(le R\u00f3isl\u00edn)<\/strong><\/p>\n<div id=\"attachment_7343\" style=\"width: 710px\" class=\"wp-caption alignleft post-item__attachment\"><a href=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhino-wikimedia-jeff-keedon-Nola-at-San-diego-Zoo-Safari-Park-e1448899994981.jpg\" aria-label=\"Northern White Rhino Wikimedia Jeff Keedon Nola At San Diego Zoo Safari Park E1448899994981\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7343\" class=\"size-full wp-image-7343\"  alt=\"Nola (ca. 1974-2015), an sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach a bh\u00ed ina c\u00f3na\u00ed sa Ph\u00e1irc Safari de chuid Z\u00fa San Diego. (grafaic: By Jeff Keeton (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0)], via Wikimedia Commons)\" width=\"700\" height=\"466\" \/ src=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhino-wikimedia-jeff-keedon-Nola-at-San-diego-Zoo-Safari-Park-e1448899994981.jpg\" srcset=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhino-wikimedia-jeff-keedon-Nola-at-San-diego-Zoo-Safari-Park-e1448899994981.jpg 700w, https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhino-wikimedia-jeff-keedon-Nola-at-San-diego-Zoo-Safari-Park-e1448899994981-350x233.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 700px) 100vw, 700px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7343\" class=\"wp-caption-text\"><em>Nola (ca. 1974-2015), an sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach a bh\u00ed ina c\u00f3na\u00ed sa Ph\u00e1irc Safari de chuid Z\u00fa San Diego.<\/em><br \/><em>(grafaic: By Jeff Keeton (Own work) [CC BY-SA 4.0 (http:\/\/creativecommons.org\/licenses\/by-sa\/4.0)], via Wikimedia Commons)<\/em><\/p><\/div>\n<p>Amidst the many <strong>catastr\u00f3if<\/strong> that seem to be happening lately, I was also saddened to learn of the death of Nola, <strong>an sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach a bh\u00ed ina c\u00f3na\u00ed i San Diego Zoo Safari Park \u00f3 1989<\/strong>.<\/p>\n<p>Of course, she probably lived longer in captivity than she would have in the wild, due to danger from <strong>p\u00f3itse\u00e1laithe<\/strong>.<\/p>\n<p>Here is my imaginary conversation with her, assuming of course, <strong>go raibh Gaeilge aici<\/strong>!\u00a0 The time period is sometime between December 14, 2014 and November 21, 2015.<\/p>\n<p>R: Dia dhuit,\u00a0 a Nola.<\/p>\n<p>N: Dia &#8216;s Muire dhuit.\u00a0 Cad is ainm duit?<\/p>\n<p>R: Mise R\u00f3isl\u00edn.\u00a0 Agus &#8216;s \u00e9 Nola an t-ainm at\u00e1 ort, nach \u00e9?<\/p>\n<p>N: &#8216;S \u00e9, mise Nola.\u00a0 T\u00e1 \u00e1thas orm bualadh leat.<\/p>\n<p>R: Agus t\u00e1 \u00e1thas ormsa bualadh leatsa.\u00a0\u00a0 Is on\u00f3ir \u00e9.\u00a0 Ba mhaith liom c\u00fapla ceist a chur ort, mura mhiste leat, mar t\u00e1 m\u00e9 ag scr\u00edobh ailt f\u00fat.<\/p>\n<p>N: Ceart go leor.\u00a0 Fadhb ar bith.<\/p>\n<p>R: C\u00e9n s\u00f3rt luath-\u00f3ige a bh\u00ed agat?<\/p>\n<p>N: Ag rith an m\u00e9id a bh\u00ed i mo chraiceann is m\u00f3 a rinne m\u00e9.\u00a0 \u00a0Fuaim na ngunna\u00ed i ngach \u00e1it agus daoine ag screadach agus ag b\u00e9ic\u00edl i ngach treo.<\/p>\n<p>R: Mar gheall ar &#8230;?<\/p>\n<p>N: Mar gheall ar na p\u00f3itse\u00e1laithe, droch\u00edde orthu!\u00a0 Mharaigh siad mo mh\u00e1thair agus bh\u00ed siad sa t\u00f3ir orm.\u00a0 Ach th\u00e1inig lucht an z\u00fa agus sh\u00e1bh\u00e1il siad m\u00e9.\u00a0 Sheol siad go z\u00fa sa bhaile Dv\u016fr Kr\u00e1lov\u00e9 nad Labem m\u00e9.\u00a0 Ag an am sin, thart f\u00e1 1976, bh\u00ed s\u00e9 sa tSeicsl\u00f3vaic ach anois is \u00e9 &#8220;Poblacht na Seice&#8221; ainm na t\u00edre.\u00a0 Sa bhliain 1989 seoladh go Meirice\u00e1 m\u00e9, go dt\u00ed an Ph\u00e1irc Safari de chuid Z\u00fa San Diego, an \u00e1it a bhfuil muid ann anois.<\/p>\n<p>R: An dtaitn\u00edonn s\u00e9 leat a bheith i do ch\u00f3na\u00ed anseo?<\/p>\n<p>N: Taitn\u00edonn, t\u00e1 na coime\u00e1daithe z\u00fa an-chine\u00e1lta. Tugann siad an bia is fearr liom dom, ruda\u00ed mar chair\u00e9id\u00ed agus \u00falla.\u00a0 Agus an rud is fearr, tugann siad cuimilt\u00ed boilg agus cuimilt\u00ed muin\u00edl dom, agus b\u00edonn siad sin go h\u00e1lainn.<\/p>\n<p>R: An bhfuil m\u00f3r\u00e1n cairde agat sa z\u00fa?<\/p>\n<p><div id=\"attachment_7344\" style=\"width: 554px\" class=\"wp-caption alignleft post-item__attachment\"><a href=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992.jpg\" aria-label=\"Northern White Rhinoceros Angalifu Public Domain E1448901085992\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" aria-describedby=\"caption-attachment-7344\" class=\"size-full wp-image-7344\"  alt=\"Angalifu, an sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach fireann a bh\u00ed ina c\u00f3na\u00ed sa Ph\u00e1irc Safari de chuid Z\u00fa San Diego (grafaic: By Sheep81 (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons\" width=\"544\" height=\"460\" \/ src=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992.jpg\" srcset=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992.jpg 544w, https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992-350x296.jpg 350w\" sizes=\"auto, (max-width: 544px) 100vw, 544px\" \/><\/a><p id=\"caption-attachment-7344\" class=\"wp-caption-text\"><em>Angalifu, an sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach fireann a bh\u00ed ina ch\u00f3na\u00ed sa Ph\u00e1irc Safari de chuid Z\u00fa San Diego (grafaic: By Sheep81 (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons)<\/em><\/p><\/div>N: T\u00e1, ainmhithe eile agus na coime\u00e1daithe. \u00a0Bh\u00ed sr\u00f3nbheannach eile, Angalifu, ina ch\u00f3na\u00ed anseo go dt\u00ed le d\u00e9ana\u00ed.\u00a0 Fuair s\u00e9 b\u00e1s ar an 14\u00fa l\u00e1 de mh\u00ed na Nollag, 2014.<\/p>\n<p>R: T\u00e1 an-bhr\u00f3n orm sin a chluinstin.<\/p>\n<p>N: Is br\u00f3nach an sc\u00e9al \u00e9.\u00a0 N\u00edl m\u00f3r\u00e1n d\u00e1r s\u00f3rt f\u00e1gtha.\u00a0 B&#8217;eisean an t-aon sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach fireann amh\u00e1in a bh\u00ed ina ch\u00f3na\u00ed sa leathsf\u00e9ar thiar.\u00a0 Nuair a d&#8217;\u00e9ag s\u00e9, d&#8217;fh\u00e1g sin sr\u00f3nbheannach fireann amh\u00e1in in\u00e1r bhfospeiceas beo. \u00a0T\u00e1 seisean san Afraic, sa Ch\u00e9inia.<\/p>\n<p>R: Mar sin n\u00edl lao sr\u00f3nbheannaigh (lao sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach) ann \u00e1it ar bith ar domhan?<\/p>\n<p>N: N\u00edl, agus n\u00edl seans ann go mbeidh ceann ann.\u00a0 N\u00edl c\u00e9ile agam agus n\u00ed sh\u00edleann na z\u00f3-eolaithe go mbeidh n\u00edos m\u00f3 p\u00e1ist\u00ed ag &#8220;Sudan,&#8221; an t-aon sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach fireann amh\u00e1in at\u00e1 f\u00e1gtha ar domhan. T\u00e1 in\u00edon agus garin\u00edon aige ach n\u00ed sh\u00edleann na z\u00f3-eolaithe go mbeidh sliocht eile ann.<\/p>\n<p>R: T\u00e1 sin uaf\u00e1sach ar fad.\u00a0 C\u00e9n f\u00e1th a mb\u00edonn na p\u00f3itse\u00e1laithe ar bhur dt\u00f3ir?<\/p>\n<p>N: S\u00edleann daoine gur f\u00e9idir leo afraid\u00edseach a dh\u00e9anamh as \u00e1r n-adharca. \u00a0Ach n\u00edl in\u00e1r n-adharca ach ceiritin.\u00a0 Go d\u00edreach cos\u00fail le hingne do mh\u00e9ar, n\u00f3 ingne mh\u00e9ara na ndaoine a chreideann gur afraid\u00edseach at\u00e1 ann, leis an fh\u00edrinne a dh\u00e9anamh.\u00a0 D&#8217;fh\u00e9adfadh siad an rud c\u00e9anna a dh\u00e9anamh as a n-ingne f\u00e9in, gan a bheith ag mar\u00fa m&#8217;fhospeicis.\u00a0 T\u00e1 muid beagnach marbh mar fhospeiceas, t\u00e1 a fhios agat.<\/p>\n<p>R: T\u00e1 a fhios agam. Ba bhre\u00e1 liom a bheith \u00e1balta rud \u00e9igin a dh\u00e9anamh faoi ach, faraor, n\u00edl s\u00e9 i mo chumas rud ar bith a dh\u00e9anamh seachas ailt mar seo a scr\u00edobh.<\/p>\n<p>N: Bhuel, sin mar at\u00e1 agus n\u00edl neart againn air.\u00a0 N\u00edl m\u00e9 uaigneach, t\u00e1 a fhios agat, mar t\u00e1 sior\u00e1if, gasail\u00ed, agus buabhaill Rinne ina gc\u00f3na\u00ed sa chl\u00f3s ollmh\u00f3r seo, agus t\u00e1 na coime\u00e1daithe ann.\u00a0 Agus tagann cuairteoir\u00ed chugam, mar thusa agus an t-iriseoir Irv Erdos as San Diego.\u00a0 Ach t\u00e1 eagla orm go mbeidh m\u00e9 &#8220;gan \u00f3 gan mac os mo chionn, a shilfeadh na deora tr\u00e1thn\u00f3na n\u00f3&#8217;r maidin go trom,&#8221; mar a deir an t-amhr\u00e1n. N\u00ed fheicfidh m\u00e9 sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach \u00f3g i mo shaol, an m\u00e9id den saol at\u00e1 f\u00e1gtha dom.<\/p>\n<p>R: \u00d3, a Nola, t\u00e1 t\u00fa ag baint na ndeor asam cheana f\u00e9in.<\/p>\n<p>N: Agus asamsa freisin, caithfidh m\u00e9 a admh\u00e1il.\u00a0 Ach caithfidh muid a bheith d\u00f3chasach.\u00a0 B&#8217;fh\u00e9idir go mbeidh freagra \u00e9igin ag na heolaithe.\u00a0 N\u00f3 b&#8217;fh\u00e9idir go bhf\u00edor\u00f3idh &#8220;P\u00e1irc I\u00farasach&#8221; an lae inniu.\u00a0 Idir an d\u00e1 linn, bainim sult as do chuideachta agus as cuideachta na gcuairteoir\u00ed eile agus as na cuimilt\u00ed boilg is muin\u00edl a fhaighim \u00f3 na coime\u00e1daithe.\u00a0 C\u00e9ard eile at\u00e1 i nd\u00e1n d\u00fainn seachas fanacht beo ar an domhan chomh fada agus is f\u00e9idir linn?<\/p>\n<p>R: &#8216;Sea, t\u00e1 an ceart agat, agus t\u00e1 s\u00fail agam go mbeidh neart agat.\u00a0 T\u00e1 s\u00fail agam go mbeidh m\u00e9 \u00e1balta cuairt eile a thabhairt ort roimh i bhfad, b&#8217;fh\u00e9idir thart f\u00e1n Nollaig.\u00a0 Ar mhaith leat sin?<\/p>\n<p>N: Ba mhaith, cinnte.\u00a0 A fhad is a mhairim.<\/p>\n<p>R: \u00d3, a Nola, n\u00e1 b\u00ed ag caint mar sin!<\/p>\n<p>N: Bhuel, anois, a st\u00f3r, feicim an coime\u00e1da\u00ed ag teacht.\u00a0 T\u00e1 s\u00e9 in am dom dul a lu\u00ed anois.<\/p>\n<p>R: Sl\u00e1n go f\u00f3ill, a Nola, agus tabhair faoi deara an &#8220;go f\u00f3ill&#8221; sin.\u00a0 Beidh m\u00e9 ar ais.<\/p>\n<p>N: T\u00e1 s\u00fail agam go mbeidh.\u00a0 Sl\u00e1n leat agus go mbeire muid beo ar an am seo ar\u00eds.<\/p>\n<p>R: <em>(i gcogar)<\/em> &#8216;Sea, a Nola, go mbeire muid beo ar an am seo ar\u00eds.<\/p>\n<p><em>Im\u00edonn R as an gcl\u00f3s agus t\u00e9ann Nola a lu\u00ed.<\/em><\/p>\n<p>Mar is eol don domhan, fuair Nola b\u00e1s ar an 22\u00fa l\u00e1 de mh\u00ed na Samhna, 2015, tamaill\u00edn tar \u00e9is an chomhr\u00e1 shamhlaithigh seo.\u00a0 Bh\u00ed s\u00ed an-tinn, le heaspa\u00ed agus le hionfhabht\u00fa baict\u00e9arach. Cuireadh a chodladh go tr\u00f3caireach \u00ed. \u00a0N\u00ed g\u00e1 a r\u00e1 n\u00e1r tharla an dara hagallamh.<\/p>\n<p>T\u00e1 tr\u00ed shr\u00f3nbheannach bh\u00e1na thuaisceartacha f\u00e1gtha ar domhan anois, iad ina gc\u00f3na\u00ed ag Ol Pejeta Conservancy (http:\/\/www.olpejetaconservancy.org\/) sa Ch\u00e9inia.\u00a0 T\u00e1 eagla orm nach fada an l\u00e1 nuair nach mbeidh a leith\u00e9id\u00ed f\u00e9in ar\u00eds ann, mar a d\u00faradh i gcomhth\u00e9acsanna eile faoi chine\u00e1lacha eile marthan\u00f3ir\u00ed deireanacha.<\/p>\n<p>Sl\u00e1n leat is mo sheacht mbeannacht leat, a Nola, a shr\u00f3nbheannaigh ion\u00fain chr\u00f3ga\u00a0&#8212;\u00a0R\u00f3isl\u00edn<\/p>\n<p>Nasc eile\u00a0<strong>\u00f3 Ol Pejeta, \u00e9 br\u00f3nach:\u00a0<\/strong>http:\/\/www.olpejetaconservancy.org\/experience\/destinations\/rhino-cemetery\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<img width=\"350\" height=\"296\" src=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992-350x296.jpg\" class=\"attachment-post-thumbnail size-post-thumbnail wp-post-image tmp-hide-img\" alt=\"\" decoding=\"async\" loading=\"lazy\" srcset=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992-350x296.jpg 350w, https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-content\/uploads\/sites\/17\/2015\/11\/Northern_White_Rhinoceros_Angalifu-public-domain-e1448901085992.jpg 544w\" sizes=\"auto, (max-width: 350px) 100vw, 350px\" \/><p>(le R\u00f3isl\u00edn) &nbsp; Amidst the many catastr\u00f3if that seem to be happening lately, I was also saddened to learn of the death of Nola, an sr\u00f3nbheannach b\u00e1n tuaisceartach a bh\u00ed ina c\u00f3na\u00ed i San Diego Zoo Safari Park \u00f3 1989. Of course, she probably lived longer in captivity than she would have in the wild&hellip;<\/p>\n<p class=\"post-item__readmore\"><a class=\"btn btn--md\" href=\"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/comhra-samhlaitheach-le-nola-an-sronbheannach-an-imaginary-conversation-in-irish-with-nola-the-rhinoceros\/\">Continue Reading<\/a><\/p>","protected":false},"author":36,"featured_media":7344,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":""},"categories":[3898],"tags":[390641,390642,390634,390638,390653,4282,390630,390644,96491,390637,390633,229535,390636,390640,390639,390628,390627,390629,390646,6291,390631,390651,390645,390652,390648,390650,390632,390649,390647,55430,390643,32950],"class_list":["post-7341","post","type-post","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-irish-language","tag-adharc","tag-adharca","tag-afraidiseach","tag-agalifu","tag-angalifu","tag-bas","tag-cheinia","tag-dvur-kralove-nad-labem","tag-fireann","tag-fospeiceas","tag-gan-o-gan-mac","tag-imaginary-conversation","tag-irv-erdos","tag-iurasach","tag-jurassic","tag-leitheid","tag-leitheidi","tag-ni-bheidh-a-leitheid-aris-ann","tag-nola","tag-northern","tag-ol-pejeta-conservancy","tag-poacher","tag-poblacht-na-seice","tag-poitsealaithe","tag-rhinoceros","tag-safari-park","tag-samhlaitheach","tag-san-diego-zoo","tag-sronbheannach","tag-sudan","tag-tseicslovaic","tag-white"],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7341","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/users\/36"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7341"}],"version-history":[{"count":16,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7341\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":9136,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7341\/revisions\/9136"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7344"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7341"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7341"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.transparent.com\/irish\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7341"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}